Διάλεξή με τίτλο «Η συμβολή της αρχαίας ελληνικής και λατινικής γλώσσας στη δόμηση της σύγχρονης ιατρικής ιδιολέκτου. Διαγνωστική, ανατομία, παθολογία και θεραπευτική στα λογοτεχνικά είδη της κωμωδίας και του επιγράμματος»/ ‘The contribution of Ancient Greek and Latin to the linguistic structure of the modern medical idiolect. Diagnostics, anatomy, pathology and therapeutics in the literary genres of comedy and epigram’.

Νίκη Παπαβραμίδου, Καθηγήτρια στην Ιστορία της Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής Α.Π.Θ.
Καρακάσης Ευάγγελος, Καθηγητής Λατινικής και Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας Α.Π.Θ.

Η ομιλία στο Aristotle Innovation Forum εστίασε στη διαχρονική συσχέτιση των ιατρικών όρων με τους αρχαίους ελληνικούς και λατινικούς και τον αντίκτυπο της μεταδιδακτορικής έρευνας με τίτλο «Ιατρική ορολογία στη ρωμαϊκή κωμωδία και το επίγραμμα» τόσο στο πεδίο των Ανθρωπιστικών, όσο και των Επιστημών Υγείας. Με την πρωτοπόρα δημιουργία ενός εκτενέστατου ιατρικού καταλόγου όρων και φράσεων: τα υφολογικά στοιχεία που απομονώθηκαν από τα λογοτεχνικά κείμενα της fabula palliata των Πλαύτου και Τερεντίου (3ος-2ος αιώνας π.Χ.) και του επιγραμματοποιού Μαρτιάλη (πρώιμη αυτοκρατορική εποχή, 1ος-2ος αιώνας μ.Χ.) αποδίδουν πιστά τις γλωσσολογικές δομές που συναντώνται  στα ελληνικά και ρωμαϊκά ιατρικά συγγράμματα της αρχαϊκής εποχής και του Μεσαίωνα, ενώ επικράτησαν μέχρι και σήμερα στην ιατρική ιδιόλεκτο. Υπογραμμίστηκε η  προσφορά της Ελληνικής γλώσσας στον Πολιτισμό.

Παρατέθηκαν συγκεκριμένα παραδείγματα σχετικά με τη σύνθεση της σύγχρονης ιατρικής ορολογίας (απλές/σύνθετες λέξεις, ουσιαστικά και επίθετα) μέσω της αρχαίας ελληνικής και λατινικής γλώσσας. Στη συντριπτική πλειοψηφία οι όροι της Ιατρικής, Κτηνιατρικής, Βιολογίας και Φαρμακευτικής βασίζονται σε ελληνική ή λατινική ετυμολογία. Ένα πλήθος λέξεων και παραγωγικών προσφυμάτων από την αρχαϊκή κιόλας εποχή (Ιπποκράτης), περνώντας στην πρώιμη αυτοκρατορική (Γαληνός, Celsus, Largus) και φθάνοντας στον Μεσαίωνα (Caelius Aurelianus, Marcellus Empiricus, Theodorus Priscianus, Vegetius, Pelagonius κά) έδωσαν την πρώτη ύλη για τα σημερινά Αγγλικά (Αμερικανικά/Βρετανικά) μορφήματα στα πεδία της κλινικής παρατήρησης, διαγνωστικής, παθολογίας και θεραπευτικής.

Από την αυγή του Μεσαίωνα είχαν ήδη διαδοθεί αρκετοί νεολογισμοί από ελληνικές και λατινικές ρίζες, που σε αρκετές περιπτώσεις «πέρασαν» στην ιατρική επιστήμη αυτούσιοι στις μέρες μας, προσαρμοσμένοι στη μορφολογία και ορθογραφία της Αγγλικής.

Χρόνιες παθήσεις, παροξυσμοί, φλεγμονές, σύνδρομα, σωματικά μέλη, χειρουργικά εργαλεία, φυσιολογικές λειτουργίες, πρωτεΐνες, απεικονιστικές τεχνικές, συντομογραφίες και πολλά άλλα, μια τεχνική γλώσσα βασισμένη σχεδόν εξολοκλήρου στην ελληνορωμαϊκή πραγματικότητα.