Διατριβές
Μεταδιδακτορική Έρευνα και Διδακτορική Διατριβή
Μεταδιδακτορική Έρευνα
(Επικείμενη έκδοση)
Η ανακοίνωση του ΑΠΘ από την παρουσίαση. →
Χαρακτηριστικά-περίληψη:
Η έκδοση αφορά έναν ακέραιο υφολογικό κατάλογο στοιχείων της γλωσσικής αργκό των γιατρών, ομάδες, στην ουσία, λεξικολογικές και μορφολογικές. Η έρευνα κινείται γύρω από αμιγώς τεχνικά κείμενα, ευρετήρια και λεξικά και από την άλλη λογοτεχνικά κείμενα και μελέτες. Αποκαλύπτει πλήθος αυτοτελών όρων, στα πεδία της κλινικής παρατήρησης, της διαγνωστικής, της νοσολογίας και θεραπευτικής, λέξεων που αφορούν τη φυσιολογία, την ανατομία και την παθολογία, μορφημάτων, σύνθετων συντακτικών και γραμματικών σχημάτων, κυρίως επιτηδείως συγκεκαλλυμένων, που αντανακλούν τον ακριβή τρόπο έκφρασης ενός αρχαίου medicus.
Η αποδόμηση σε όλα της τα συστατικά στοιχεία της ιατρικής ιδιολέκτου φέρνει στο φως τη σπουδαίας σημασίας συσχέτιση των σύγχρονων ιατρικών όρων με τους αρχαίους ελληνικούς και λατινικούς. Εμφανής καθίσταται η συμβολή της έρευνας τόσο στο πεδίο των Ανθρωπιστικών, όσο και των Επιστημών Υγείας, με την πρωτοπόρα δημιουργία ενός εκτενέστατου ιατρικού corpus όρων και φράσεων, που αφορούν όλες τις ιατρικές ειδικότητες: Παιδιατρική, Ογκολογία, Γυναικολογία, Οφθαλμιατρική, Οδοντιατρική, Χειρουργική, Ωτορινολαρυγγολογία, Ορθοπεδική κά. Τόσο τα προθήματα και οι καταλήξεις στις μεμονωμένες ιατρικές λέξεις όσο και οι σύνθετοι εκφραστικοί τρόποι (συγκεκριμένες εγκλίσεις, εμπρόθετοι προσδιορισμοί, δευτερεύουσες προτάσεις κά) βρίσκουν εφαρμογή σε ιατρικά χωρία που πραγματεύονται τη συμπτωματολογία: παράνοιας ποικίλων διαβαθμίσεων, εγκεφαλικών βλαβών, καταγμάτων, αναπνευστικών προβλημάτων, αποστημάτων-όγκων, φαινομένων στην κύηση και γέννα, υδροκέφαλου, στομαχικών διαταραχών, οφθαλμολογικών παθήσεων κά).
Το μεταδιδακτορικό αποσκοπούσε στη χάραξη νέων προοπτικών για τον επιστημονικό τομέα της Κλασικής φιλολογίας, συνενώνοντας στο πλαίσιο ενός λογικά, εμπεριστατωμένα διαμορφωμένου και περιπεπλεγμένου διχτύου δύο επιστήμες φαινομενικά ετερογενείς, τη Φιλολογία και την Ιατρική. Η ιδέα για την πραγμάτωσή της ανήκε στον αποθανόντα καθηγητή της Λατινικής Φιλολογίας κ. Λεωνίδα Τρομάρα, επόπτη της διδακτορικής μου έρευνας με τίτλο «ΙΑΤΡΙΚΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΣΤΗΝ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΜΟΤΙΒΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ», που κινούνταν στο ίδιο καινοτομικό πνεύμα, ενώ υλοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του διακεκριμένου Λατινιστή κ. Καρακάση Ευάγγελου. Απαραίτητη ήταν η εμβάθυνση στα δυσνόητα κείμενα των ιατρικών συγγραφέων της αρχαιότητας, ξεκινώντας από τους βασικότερους αρχαίους Έλληνες (Ιπποκράτης, Γαληνός) και Ρωμαίους (Celsus, Scribonius Largus), προχωρώντας στους μεταγενέστερους (Ορειβάσιος, Caelius Aurelianus, Marcellus Quintus Serenus Ammonicus, Cassius Felix κά), ελάσσονες (Ρούφος ο Εφέσιος, Vindicianus, Sextus Placitus), συγγραφείς κτηνιατρικών (Pelagonius, Vegetius, Claudii Hermeri Mulomedicina Chironis), γυναικολογικών μελετών (Σωρανός, Muscio), βοτανολογίων και παρόμοιων εγχειριδίων (Gargilius Martialis Medicinae ex Oleribus et pomis), συνταγολογίων και αντιδοτάριων (Diaeta Theodori), καθώς επίσης και σε αμφισβητούμενης πατρότητας έργα (Physiognomica Latina, Medicina Plinii, Antonii Musae De herba vettonica liber, Pseudoapulei Herbarius).
Διατριβή
Σατιρικά επιγράμματα εναντίον γιατρών στη λατινική γραμματεία: κοινωνικο-μοτιβιστική έρευνα
Παραγγελία - Αγορά
Περίληψη:
Η διατριβή διερευνά τη διαδρομή που διένυσε το μοτίβο του γιατρού στις πολύμορφες σατιρικές εκδοχές του μέσα από ποικίλα λογοτεχνικά είδη (επίγραμμα, σάτιρα, κωμωδία, μυθιστόρημα, μύθος, διατριβή, μίμος κά.), ωσότου αποκρυσταλλωθεί στο συνοπτικό σατιρικό είδος του επιγράμματος. Χρονικό φάσμα της έρευνας είναι η αρχαϊκή εποχή έως τον λατινικό Μεσαίωνα, ενώ βασικοί πρωταγωνιστές της τρεις μεγάλοι Ρωμαίοι επιγραμματοποιοί, ο Μαρτιάλης (1ος-2ος αι. μ.Χ), ο Αυσόνιος (4ος αι. μ.Χ.) και ο Λουξώριος (τέλη 5ου-αρχές 6ου αι. μ.Χ.). H έρευνα διαχωρίζεται σε δύο σκέλη.
Στο πρώτο παρουσιάζονται κατηγορίες σατιρικών μοτίβων: γιατρός αμαθής, φιλοχρήματος, επιδειξιομανής, ασελγής, δηλητηριαστής, δολοφόνος, χειρουργός ‘χασάπης’, αδέξιος οφθαλμίατρος. Αναλύονται οι σχέσεις μίμησης και πρωτοτυπίας συγκριτικά τόσο με την ελληνική λογοτεχνία (επιγραμματική ποίηση Λουκιλλίου, Νικάρχου κά.), όσο με τη γηγενή παράδοση (fabula palliata Πλαύτου και Τερεντίου, σάτιρα Ορατίου, Ιουβενάλη, Πέρσιου, μυθιστόρημα Πετρωνίου και Απουλήιου).
Στο δεύτερο τμήμα εξετάζεται αν οι κειμενικές μεταμορφώσεις των μοτίβων συμβαδίζουν ως ρεαλιστικό «απείκασμα» με ή παραμορφώνουν τις ιστορικο-κοινωνικές διαστάσεις που αποδίδονταν στον γιατρό. Ως ερευνητικά εργαλεία αξιοποιούνται μια ποικιλία πηγών (ιστορικές, φιλοσοφικές, ρητορικές μαρτυρίες, επιγραφές, κρατικά διατάγματα, ιατρικά κείμενα και Ιστορίες Ιατρικής), από τις οποίες αντλούνται πληροφορίες αναφορικά από τη μια με την προέλευση, το κοινωνικό επίπεδο του γιατρού που εργαζόταν στην Ελλάδα και κυρίως την Ρώμη, την εκπαίδευση, την αμοιβή του και τον κατακερματισμό της ιατρικής επιστήμης σε ποικίλες ειδικότητες.
Από την άλλη διαφωτίζεται ο αναγνώστης για την αντανάκλαση των ιατρικών πρακτικών στην υπόληψη την οποία κατείχε ο medicus στον πολιτισμό, τους κοινωνικούς χαρακτηρισμούς και τις αιτιάσεις εναντίον του. Η καινοτομία της παρούσας έρευνας έγκειται στον συνδυασμό της λογοτεχνικής διάστασης της εξέλιξης του σατιρικού τύπου του γιατρού με την ιστορική τεκμηρίωση του, στη διαχρονική διερεύνηση του μοτίβου σε όλη τη φάση της ιστορίας του λατινικού και ελληνικού επιγράμματος και στην αποσαφήνιση της σχέσης της λογοτεχνικής εικόνας του γιατρού με την πραγματικότητα.
Η διατριβή στο Εθνικό Αρχίο Διατριβών →
Ημερίδα
ΗΜΕΡΙΔΑ της Επιτροπής Ερευνών Α.Π.Θ. ΚΕ.Δ.Ε.Α με τίτλο ‘Παρουσιάσεις διδακτορικών διατριβών’ (29/9/2015): Δημοσίευση αποτελεσμάτων της έρευνας της διατριβής Σατιρικά επιγράμματα εναντίον γιατρών στη λατινική γραμματεία: κοινωνικο-μοτιβιστική έρευνα, σε μορφή πόστερ και στον σχετικό τόμο με τα Πρακτικά του ερευνητικού προγράμματος με τίτλο ‘ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ II ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ’
Μεταπτυχιακή Εργασία
Κατουλλικά Επιγράμματα: Παράδοση και Νεωτερισμός
Χαρακτηριστικά-περίληψη:
Η έρευνα εξετάζει τις παραδοσιακές και νεωτερικές κλίσεις στο συνολικό έργο του λυρικού novae poetae του 1ου αιώνα π.Χ. Κάτουλλου και ειδολογικά ζητήματα καταλυτικά για το συμπέρασμα σχετικά με τη διαμόρφωση ή όχι της σημερινής συλλογής από τον ίδιο τον ποιητή. Επικεντρώνεται στη διερεύνηση της θέσης των ποιημάτων 69-116 στην ιστορία του λατινικού επιγράμματος και χωρίζεται σε τρία μέρη. Το πρώτο ασχολείται με τη διανομή του ποιητικού λεξιλογίου, των μετρικών κανόνων και των τεχνικών υφολογικών διατάξεων στις τρεις ομάδες της συλλογής, τα πολύμετρα π.1-60, τα εκτενέστερα 61-68 και τα επιγράμματα 69-116: διερευνώνται οι σχέσεις μεταξύ τους και των λογοτεχνικών παραδόσεων, στις οποίες ανήκουν, με απώτερο στόχο την ανάδειξη των ξεχωριστών κλίσεων της τελευταίας. Αν και τα π. 1-68 εξαρτώνται από την Καλλιμαχική θεωρία και πράξη, τα επ. 69-116 φαίνεται να υπακούουν σε μια λογοτεχνική παράδοση αρνητική ως προς την αποδοχή αλλαγών.
Το δεύτερο τμήμα της έρευνας εστιάζει στην αναζήτηση της επονομαζόμενης προνεωτερικής παράδοσης. Τα Κατουλλικά επιγράμματα διασπώνται σε θεματικές κατηγορίες (ερωτικά, επιτάφια, σατιρικά, ποιητολογικά κά) και αναλύονται με βάση το περιεχόμενο, το ύφος, τη δομή και το μέτρο, ενώ στη συνέχεια αντιπαραβάλλονται με όλα τα αντίστοιχα προϋπάρχοντα ρωμαϊκά δείγματα. Ο επακριβής προσδιορισμός τόσο της ελληνικής όσο και της ρωμαϊκής επιρροής σε όλα τα επίπεδα οδηγεί στη σύναξη ασφαλών συμπερασμάτων σχετικά με τη μορφολογία και τα μοτίβα της ρωμαϊκής επιγραφικής ποίησης ως τα χρόνια του Κάτουλλου.
Στο τρίτο και τελευταίο μέρος της έρευνας ομαδοποιούνται οι παραδοσιακές τάσεις και οι νεωτερισμοί της Κατουλλικής επιγραμματικής σύνθεσης στα πεδία της θεματολογίας, της γλώσσας, του μέτρου, της φόρμας, της έκτασης, της δομής και της αιχμής. Προκύπτει ομαλά και αδιαμφισβήτητα η ιδιότυπη σύσταση των επίμαχων ποιημάτων 69-116: την ίδια ώρα που ανταποκρίνονται επιμελώς στις απαιτήσεις της αυστηρά δομημένης προνεωτερικής παράδοσης, προβαίνουν σε ρηξικέλευθα βήματα για την αναγκαία, δραστική εξέλιξη του γένους.
